درياى ظلمات ( درياى تنهايى كه پشت خط استوا واقع است ) [ 1 / 817 ] ( 1261 ) اين دريا ، از درياى چين و در طول 164 درجه و 5 دقيقه و عرض 10 درجه و 5 دقيقه منشعب گشته و پشت خط استوا قرار دارد ؛ سپس ، از طول 164 درجه و 5 دقيقه و عرض 58 درجه و 30 دقيقه گذشته و آن در پشت خط استوا واقع است ؛ بعد ، از طول 180 درجه و 5 دقيقه و عرض 58 درجه و 5 دقيقه عبور كرده ؛ « 1 » [ 818 ] ( 1262 ) و آن قسمتها تماما پشت خط استواء به سمت جنوب واقع است ؛ سپس ، از طول 180 درجه و 5 دقيقه و عرض 27 درجه و صفر دقيقه گذشته ؛ « 2 » [ 819 ] ( 1263 ) بعد ، به شكل « طيلسان » درآمده ، از عرض 28 درجه و 5 دقيقه عبور كرده ؛ « 3 » [ 820 ] ( 1264 ) و چسبيده به كوه ، آنجا كه رود سقس به ياجوج محيط است ، گذشته ؛ بعد ، از طول 169 درجه و 5 دقيقه و عرض 27 درجه و 30 دقيقه عبور كرده ؛ « 4 » [ 821 ] ( 1265 ) سپس ، از طول 171 درجه و 30 دقيقه و عرض 21 درجه و 10 دقيقه

--> ( 1 ) خوارزمى مىگويد : از طول 164 درجه و صفر دقيقه و عرض 10 درجه و صفر دقيقه مىگذرد ؛ باز مىگويد : از طول 164 درجه و صفر دقيقه و عرض 13 درجه و 30 دقيقه پشت خط استوا مىگذرد ؛ و باز مىگويد : از طول 180 درجه و صفر دقيقه و عرض 58 درجه و 30 دقيقه عبور مىكند ( صورة الارض ، ص 82 ) . ( 2 ) در متن كتاب ، عرض جغرافيايى به حساب جمل « كره » است كه حرف « ر » بايد « ز » معادل عدد 7 باشد ( ص 65 ) ؛ خوارزمى مىگويد : از طول 180 درجه و صفر دقيقه مىگذرد ( صورة الارض ، ص 82 ) . ( 3 ) خوارزمى مىگويد : از عرض 28 درجه و صفر دقيقه مىگذرد ( صورة الارض ، ص 82 ) . ( 4 ) خوارزمى شهر سفس ضبط كرده و مىگويد : از طول 169 درجه و صفر دقيقه مىگذرد ( همان ، ص 82 ) .